نشانه های خرابی کاتالیزور

به نظر شما نشانه های خرابی کاتالیزور چیست؟ شاید این سوال برای شما هم پیش آمده باشد و بخواهید با علائم خرابی این بخش از خودرو آشنا شوید. ما اینجاییم که این نشانه ها را به شما بگوییم تا در صورت بروز مشکل بتوانید آن را رفع کنید. کاتالیزور یکی از قطعات مهم سیستم اگزوز است که نقش مستقیم در کاهش آلایندگی و بهبود کارکرد موتور دارد. وقتی این قطعه ضعیف، مسدود یا خراب شود، می توان با علائمی مثل افت شتاب، افزایش مصرف سوخت، بوی نامطبوع و روشن شدن چراغ چک پی به خرابی برد.

رایج ترین نشانه های خرابی کاتالیزور

کاتالیزور خراب چه علائمی دارد؟
یکی از واضح ‌ترین نشانه های خرابی کاتالیزور کم شدن قدرت موتور است. در این حالت راننده احساس می کند ماشین سنگین شده و دیر دور می گیرد. همچنین در سربالایی شتاب و سرعت قبل را ندارد و سخت حرکت می کند. این اتفاق اغلب به دلیل عدم خروج گازهای اگزوز رخ می دهد و بیانگر این است که کاتالیزور ایراد دارد. نشانه دیگر افزایش مصرف سوخت است. وقتی کاتالیزور درست کار نکند، احتراق کامل انجام نمی ‌شود و بخشی از سوخت هدر می ‌رود. در نتیجه مصرف بنزین افزایش پیدا می کند. علاوه بر این موارد، اگر داخل کاتالیزور ترک بردارد یا شبکه ‌های آن بشکند، ممکن است صدای غیرعادی مثل تق‌تق از زیر ماشین بشنوید. دود تیره از اگزوز نیز جزو مهم ترین نشانه های خراب شدن کاتالیزور است.
روشن شدن چراغ چک از دیگر نشانه های خرابی کاتالیزور می باشد. البته باید توجه داشته باشید که چراغ چک فقط به کاتالیزور محدود نیست و روشن شدن آن می تواند دلایل دیگری هم داشته باشد. برای تشخیص دقیق علت روشن شدن چراغ چک از دستگاهی به اسم دیاگ استفاده می شود. کدهایی مثل P0420 و P0430 نشان می دهند که کاتالیزور ایراد پیدا کرده است. بوی بد اطراف خودرو نیز از دلایل دیگر خرابی کاتالیزور می باشد. همچنین وقتی کاتالیزور نتواند گازهای آلاینده را تجزیه کند، بوی خروجی اگزوز نیز آزاردهنده می ‌شود. علاوه بر این، داغ شدن اگزوز و بد استارت خوردن، جزو علائمی هستند که نشان می دهند کاتالیزور ماشین مشکل دارد. اگر کاتالیزور مسدود شود، دمای اگزوز و موتور بالا می رود. دلیل این افزایش حرارت، فشار زیاد گازهای خروجی است و اگر ادامه پیدا کند، می ‌تواند به بخش ‌های دیگر سیستم اگزوز آسیب بزند. وقتی مسیر خروج دود بسته باشد، موتور برای تنفس طبیعی دچار مشکل شده و سخت استارت می خورد.

علائم خرابی کاتالیزور و دلایل آن

چرا کاتالیزور خراب می ‌شود؟
حال که با نشانه های خرابی کاتالیزور آشنا شدیم، شاید این سوال را بپرسید که چرا این بخش از ماشین خراب می شود؟ در واقع خرابی کاتالیزور یک ‌شبه اتفاق نمی‌ افتد و موارد زیادی هستند که باعث خرابی این قطعه می شوند. از مهم ترین دلایل خرابی می توان به ایراد در سنسور اکسیژن اشاره کرد. اگر این سنسور اطلاعات اشتباه به ECU بدهد، نسبت سوخت و هوا به هم می ‌ریزد و سوخت بدون اشتعال وارد کاتالیزور می ‌شود. سوخت بی‌ کیفیت، ورود روغن یا مایع خنک ‌کننده به اگزوز، ضربه فیزیکی، احتراق ناقص و فرسودگی هم از سایر دلایل خرابی این قطعه هستند. باید این نکته را هم یادآور شویم که عمر مفید کاتالیزور حدود ۵۰ تا ۱۰۰ هزار کیلومتر است. البته این عدد به نوع خودرو و رانندگی هر شخص نیز بستگی دارد.

نحوه عیب یابی کاتالیزور

نحوه تشخیص خرابی کاتالیزور
اگر به خوبی با نشانه های خرابی کاتالیزور آشنا باشیم، می توانیم خیلی سریع مشکل را تشخیص دهیم. چند روش مختلف برای تشخیص خرابی کاتالیزور وجود دارد. یکی از این روش ها تست خلاء است. در تست خلاء، با گیج خلاء و بررسی تغییر فشار هنگام بالا بردن دور موتور، می‌ توان گرفتگی یا سالم بودن کاتالیست را تشخیص داد. روش دیگر تست دما است. در این روش دمای قبل و بعد از کاتالیزور مقایسه می ‌شود و اگر این دو دما تقریباً یکسان باشند، یعنی کاتالیزور ایراد دارد. روش سوم تست فشار بازگشتی می باشد. در تست فشار بازگشتی، به ‌جای سنسور اکسیژن، فشارسنج نصب می شود تا فشار را اندازه گیری کند. اگر فشار از حد طبیعی بیشتر باشد، احتمال آسیب ‌دیدگی کاتالیزور وجود دارد.
اگر با وجود مشاهده نشانه های خرابی کاتالیزور نتوانستید به درستی مشکل را تشخیص دهید، می توانید برای تست کاتالیزور از دستگاه دیاگ استفاده کنید. البته بهتر است همه این کارها توسط تعمیرکار انجام شود. در تست با دستگاه دیاگ، مکانیک عملکرد سنسور اکسیژن قبل و بعد از کاتالیزور را بررسی می ‌کند تا ببیند این قطعه راندمان لازم را دارد یا خیر؟ اگر اختلاف خوانش دو سنسور کم باشد، به احتمال زیاد کاتالیزور گرفته یا خراب شده است. دوباره تاکید می کنیم که این کار حتما توسط تعمیرکار صورت گیرد، زیرا باز و بسته کردن نادرست قطعه می ‌تواند به اگزوز یا خود کاتالیزور آسیب وارد کند.

روش های تشخیص خرابی کاتالیزور

سخن پایانی
در این مطلب نشانه های خرابی کاتالیزور را بیان کردیم. در واقع خرابی کاتالیزور فقط یک ایراد ساده در اگزوز نیست. این مشکل روی شتاب، مصرف سوخت، آلایندگی، استارت خوردن و حتی در معاینه فنی خودرو نیز تاثیر دارد. پس اگر به صورت همزمان چند علامت مختلف مثل روشن شدن چراغ چک، بوی بد، افت شتاب ماشین و دود تیره را مشاهده کردید، برای تست خودرو به یک تعمیرکار ماهر مراجعه کنید.